Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 13/2026
Dyretora Szkoły Podstawowej w Boczowie im. Leśników Lubuskich
PROCEDURY ZACHOWANIA
W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH I NADZWYCZAJNYCH
W SZKOLE PODSTAWOWEJ
W BOCZOWIE IM. LEŚNIKÓW LUBUSKICH
SPIS TREŚCI
- ZAGROŻENIA ZEWNĘTRZNE…………………………………………………………………………………. 4
1.1. Procedura postępowania w przypadku ewakuacji szkoły……………………………………………… 4
1.2. Procedura postępowania w przypadku ataku terrorystycznego………………………………………. 5
1.3. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia bombowego…………………………………….. 8
1.4. Procedura postępowania w przypadku skażenia chemicznego lub biologicznego………………. 9
1.5. Procedura postępowania w przypadku pożaru w budynku szkoły………………………………… 10
1.6. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia chorobą zakaźną……………………………… 11
1.7. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia atakiem z powietrza…………………………. 12
- ZAGROŻENIA WEWNĘTRZNE………………………………………………………………………………. 15
2.1. Procedura postępowania w przypadku nieobecności ucznia w szkole……………………………. 15
2.2. Procedura postępowania po zaistnieniu wypadku uczniowskiego…………………………………. 15
2.3. Procedura postępowania w przypadku zakłócenia toku lekcji……………………………………… 16
2.4. Procedura postępowania nauczycieli w przypadku agresywnego zachowania ucznia………… 17
2.5. Procedura postępowania wobec aktów wandalizmu na terenie szkoły…………………………… 18
2.6. Procedura postępowania w sytuacji podejrzenia lub uzyskania informacji o samookaleczaniu się ucznia…………………………………………………………………………………………………………….. 18
2.7. Procedura postępowania wobec ucznia palącego papierosy lub e-papierosy lub zażywającego saszetki nikotynowe na terenie szkoły…………………………………………………………………………. 19
2.8. Procedura postępowania wobec ucznia podejrzewanego o bycie pod wpływem alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej………………………………………………………………………………… 19
2.9. Procedura postępowania wobec ucznia posiadającego substancję przypominającą narkotyk.. 20
2.10. Procedura postępowania wobec ucznia używającego wulgaryzmów lub stosującego agresję słowną wobec rówieśników……………………………………………………………………………………… 20
2.11. Procedura postępowania w sytuacji bójki między uczniami………………………………………. 21
2.12. Procedura postępowania w sytuacji kradzieży na terenie szkoły………………………………… 21
2.13. Procedura postępowania w sytuacji agresji słownej ucznia wobec nauczyciela lub pracownika
szkoły…………………………………………………………………………………………………………………. 22
2.14. Procedura postępowania w sytuacji agresji fizycznej ucznia wobec nauczyciela lub pracownika
szkoły…………………………………………………………………………………………………………………. 22
2.15. Procedura postępowania w sytuacji podejrzenia przemocy domowej…………………………… 23
2.16. Procedura postępowania w przypadku pojawienia się na terenie szkoły osoby obcej lub
agresywnej…………………………………………………………………………………………………………… 24
2.17. Procedura postępowania w przypadku stosowania przemocy przez osobę dorosłą wobec ucznia
na terenie szkoły…………………………………………………………………………………………………… 24
2.18. Procedura postępowania w przypadku wniesienia lub używania przez ucznia niebezpiecznego
przedmiotu…………………………………………………………………………………………………………… 25
2.19. Procedura postępowania w sytuacji podejrzenia wykorzystywania seksualnego ucznia……. 25
2.20. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia ucznia w związku z kryzysem psychicznym……………………………………………………………………………………………. 26
2.21. Procedura postępowania w przypadku dokonania zabójstwa na terenie szkoły………………. 31
2.22. Procedura postępowania w przypadku ujawnienia cyberprzemocy……………………………… 33
2.23. Procedura reagowania w sytuacji, gdy dochodzi do nękania psychicznego i fizycznego ucznia…………………………………………………………………………………………………………………. 33
POSTANOWIENIA KOŃCOWE…………………………………………………………………………………… 38
Podstawa prawna
- art. 68 ust. 1 pkt 6 oraz art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 820, z późn. zm.);
- § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1604, z późn. zm.);
- ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 574, z późn. zm.);
- ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 188, z późn. zm.);
- art. 22b i art. 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1802, z późn. zm.).
- ZAGROŻENIA ZEWNĘTRZNE
1.1. Procedura postępowania w przypadku ewakuacji szkoły
- Decyzję o ewakuacji szkoły podejmuje dyrektor lub osoba upoważniona do kierowania szkołą w czasie jego nieobecności.
- Po podjęciu decyzji o ewakuacji należy niezwłocznie poinformować pracowników oraz osoby przebywające w strefie zagrożenia.
- W pierwszej kolejności należy ewakuować osoby znajdujące się bezpośrednio w strefie zagrożenia.
- Następnie ewakuację prowadzi się zgodnie z obowiązującą w szkole instrukcją bezpieczeństwa pożarowego i planem ewakuacji.
- W pierwszej kolejności pomoc w opuszczeniu budynku należy zapewnić osobom, które mają trudności z samodzielnym poruszaniem się.
- Nauczyciel odpowiada za bezpieczne przeprowadzenie swojej grupy lub klasy. Należy zadbać, aby uczniowie wymagający większego wsparcia znajdowali się w bezpiecznej części grupy i nie pozostawali bez opieki.
- Podczas ewakuacji należy zachować spokój. Nie wolno biegać, przepychać się ani zawracać.
- Nie należy bez potrzeby otwierać okien i drzwi, szczególnie jeżeli zagrożenie może być związane z pożarem, dymem lub substancją chemiczną.
- Opuszczonych pomieszczeń nie należy zamykać na klucz.
- Należy korzystać z wyznaczonych dróg ewakuacyjnych. Zmiana trasy może nastąpić tylko wtedy, gdy wymaga tego sytuacja lub polecenie osoby kierującej ewakuacją.
- Po dotarciu do miejsca zbiórki nauczyciel sprawdza obecność uczniów. Jeżeli okaże się, że ktoś mógł pozostać w budynku lub strefie zagrożenia, należy natychmiast przekazać tę informację osobie kierującej akcją lub służbom ratunkowym.
- Nie wolno samodzielnie wracać do budynku.
- Po zakończeniu ewakuacji uczniowie pozostają pod opieką nauczyciela do czasu wydania dalszych poleceń.
Zasady obowiązujące uczniów podczas ewakuacji:
- wykonują polecenia nauczyciela i innych osób kierujących ewakuacją,
- zachowują spokój,
- nie biegną i nie przepychają się,
- nie oddalają się od swojej klasy lub grupy,
- pomagają osobom, które potrzebują wsparcia,
- nie wracają po pozostawione rzeczy,
- nie wracają do budynku bez wyraźnego polecenia,
- nie lekceważą alarmu, nawet jeśli nie widzą bezpośredniego zagrożenia.
1.2. Procedura postępowania w przypadku ataku terrorystycznego
- Zasady postępowania – schemat 4U
- UWAŻAJ – zwróć uwagę na nietypowe lub niebezpieczne zachowanie, nie zbliżaj się do napastnika i nie wysyłaj uczniów w celu sprawdzenia sytuacji.
- UCIEKAJ – jeżeli istnieje bezpieczna droga oddalenia się od zagrożenia, wyprowadź uczniów z zagrożonego miejsca. Nie kieruj wszystkich automatycznie do jednego wyjścia ani do stałego miejsca zbiórki.
- UKRYJ SIĘ – jeżeli bezpieczne opuszczenie miejsca nie jest możliwe, zamknij i w miarę możliwości zabezpiecz drzwi, odsuń uczniów od drzwi i okien, zachowaj ciszę oraz wycisz telefony.
- UDAREMNIJ ATAK – podejmuj działania wyłącznie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, gdy nie ma możliwości ucieczki ani ukrycia się. Nie podejmuj działań, które mogłyby niepotrzebnie narazić uczniów lub pracowników.
Powyższe zasady nie stanowią stałej kolejności działań. Sposób postępowania należy dostosować do miejsca, rodzaju i aktualnego przebiegu zagrożenia.
- Wtargnięcie napastnika do szkoły
- Pracownik, który zauważy napastnika lub uzyska wiarygodną informację o zagrożeniu, niezwłocznie powiadamia dyrektora lub osobę kierującą pracą danej lokalizacji, o ile nie opóźni to wezwania pomocy lub podjęcia działań ochronnych.
- Należy powiadomić Policję, dzwoniąc pod numer alarmowy 112. W miarę możliwości należy przekazać nazwę i adres szkoły lub lokalizacji, miejsce zdarzenia, opis zagrożenia, informację o napastniku i ewentualnej broni, liczbę osób zagrożonych oraz dane osoby zgłaszającej.
- Każdy pracownik może wezwać pomoc, jeżeli posiada informację o bezpośrednim zagrożeniu. Nie należy czekać na zgodę dyrektora, jeżeli mogłoby to opóźnić powiadomienie służb.
- Nauczyciel przerywa zajęcia i ocenia, czy bezpieczniejsze jest opuszczenie pomieszczenia, czy pozostanie w nim i zabezpieczenie go. Decyzję podejmuje na podstawie aktualnej sytuacji, a nie według z góry ustalonego schematu.
- W przypadku bezpiecznej drogi wyjścia nauczyciel wyprowadza uczniów z dala od zagrożenia, nie korzystając z trasy, na której znajduje się napastnik. Nie należy zatrzymywać się po rzeczy osobiste ani wracać do budynku.
- Jeżeli opuszczenie pomieszczenia jest niebezpieczne, należy zamknąć drzwi, w miarę możliwości je zabezpieczyć, odsunąć uczniów od wejścia i okien, wyciszyć telefony oraz zachować ciszę. Nie należy otwierać drzwi osobom, których tożsamości nie można potwierdzić.
- Nauczyciel sprawuje opiekę nad uczniami, uspokaja ich i ogranicza przemieszczanie się. Nie opuszcza bezpiecznego miejsca w celu poszukiwania uczniów lub innych osób. Informację o osobach, których może brakować, przekazuje służbom, gdy jest to możliwe i bezpieczne.
- W oddziałach przedszkolnych pracownik pozostaje z dziećmi i nie dopuszcza do samodzielnego przemieszczania się dzieci. Nie przeprowadza grupy przez strefę zagrożenia ani w kierunku miejsca, w którym może znajdować się napastnik.
- W przypadku przebywania uczniów poza salą lekcyjną, w tym na korytarzu, w stołówce, na boisku lub podczas wyjścia, pracownik znajdujący się z nimi podejmuje działania adekwatne do miejsca i możliwości bezpiecznego oddalenia się lub ukrycia.
- Użycie broni palnej na terenie szkoły
- W przypadku bezpośredniego kontaktu z napastnikiem należy zachować spokój, unikać gwałtownych ruchów i wykonywać polecenia napastnika, jeżeli ich wykonanie nie powoduje bezpośredniego zagrożenia.
- Nie należy prowokować napastnika, podejmować z nim dyskusji ani próbować odbierać mu broni. Należy ograniczyć rozmowy i ruchy do niezbędnego minimum.
- Jeżeli istnieje bezpieczna możliwość oddalenia się, należy opuścić miejsce zagrożenia wraz z uczniami. Jeżeli nie jest to możliwe, należy ukryć się i zabezpieczyć pomieszczenie.
- Jeżeli jest to możliwe i bezpieczne, należy powiadomić Policję pod numerem 112. Nie należy podejmować działań, które mogłyby ujawnić miejsce ukrycia lub zwiększyć zagrożenie.
- Pierwszej pomocy osobom poszkodowanym należy udzielić, gdy pozwala na to sytuacja i nie naraża to kolejnych osób na niebezpieczeństwo.
- W przypadku usłyszenia strzałów lub informacji o napastniku znajdującym się w innej części szkoły
- Jeżeli można bezpiecznie opuścić miejsce zagrożenia, należy oddalić się od niego wraz z uczniami i nie kierować się w stronę, z której dochodzą strzały lub gdzie znajduje się napastnik.
- Jeżeli opuszczenie pomieszczenia jest niebezpieczne, należy zamknąć i w miarę możliwości zabezpieczyć drzwi, odsunąć się od nich i od okien oraz zachować ciszę.
- Nie należy otwierać drzwi do czasu uzyskania wiarygodnej informacji, że jest to bezpieczne. Nie należy opuszczać miejsca ukrycia bez polecenia służb lub innej wiarygodnej informacji o ustaniu zagrożenia.
- Po przybyciu Policji należy zachować spokój, trzymać ręce widoczne, nie wykonywać gwałtownych ruchów i bezwzględnie stosować się do poleceń funkcjonariuszy.
- Zakończenie działań i opieka nad uczniami
- Po uzyskaniu informacji o opanowaniu sytuacji nauczyciel sprawdza obecność uczniów i przekazuje służbom informację o osobach poszkodowanych lub brakujących. Nie należy samodzielnie wracać do pomieszczeń ani opuszczać wyznaczonego miejsca bez zgody służb.
- Uczniowie pozostają pod opieką pracowników szkoły do czasu wydania dalszych poleceń przez służby lub dyrektora. O sposobie i miejscu odbioru dzieci przez rodziców informuje dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona.
- Dyrektor organizuje, w miarę potrzeb, udzielenie pomocy przedmedycznej i psychologiczno-pedagogicznej uczniom oraz pracownikom. Nie należy zmuszać dzieci do szczegółowego opowiadania o przebiegu zdarzenia.
- Informacje o zdarzeniu przekazuje rodzicom i osobom z zewnątrz dyrektor lub osoba przez niego upoważniona. Pracownicy nie przekazują mediom ani w mediach społecznościowych niepotwierdzonych informacji dotyczących zdarzenia.
Uwaga: decyzję o ewakuacji, pozostaniu w pomieszczeniu lub zmianie miejsca podejmuje się każdorazowo z uwzględnieniem aktualnej sytuacji oraz poleceń Policji i innych służb. Nie należy automatycznie stosować jednego sposobu działania do każdego zdarzenia.
1.3. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia bombowego
- Informacja o podłożeniu ładunku wybuchowego
- Osoba, która otrzymała informację o podłożeniu ładunku, powinna zapamiętać lub zanotować jak najwięcej szczegółów dotyczących zgłoszenia.
- Informację należy niezwłocznie przekazać dyrektorowi lub osobie odpowiedzialnej za kierowanie szkołą.
- Dyrektor zawiadamia policję i inne właściwe służby zgodnie z charakterem zagrożenia.
- Nie należy samodzielnie sprawdzać, czy w budynku znajduje się ładunek.
- Należy wykonywać polecenia policji i innych służb.
- Dyrektor podejmuje decyzję o ewakuacji zgodnie z zaleceniami służb i obowiązującą procedurą.
- Podczas ewakuacji należy zabierać rzeczy osobiste tylko wtedy, gdy nie opóźnia to opuszczenia budynku i jest to zgodne z poleceniem osoby kierującej akcją.
- W przypadku zagrożenia bombowego należy stosować się do poleceń dotyczących korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych.
- Po dotarciu do miejsca zbiórki nauczyciele sprawdzają obecność uczniów.
- Informację o miejscu odbioru uczniów przez rodziców przekazuje dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona.
- Podejrzany przedmiot lub pakunek
- Nie należy dotykać, otwierać, przesuwać ani w żaden sposób manipulować przy podejrzanym przedmiocie.
- Należy oddalić się od niego i uniemożliwić innym osobom zbliżanie się do niego.
- znalezieniu podejrzanego przedmiotu należy natychmiast poinformować dyrektora lub pracownika szkoły.
- Dyrektor powiadamia odpowiednie służby.
- Do czasu przybycia służb należy zabezpieczyć miejsce w zakresie możliwym bez narażania bezpieczeństwa.
- Nie należy używać urządzeń elektronicznych w bezpośrednim sąsiedztwie podejrzanego przedmiotu, jeżeli takie zalecenie zostało wydane przez służby.
- W razie zarządzenia ewakuacji należy opuścić budynek zgodnie z wyznaczoną trasą.
- Należy wykonywać wszystkie polecenia policji, straży pożarnej i innych służb.
- Ładunek może sprawdzać i zabezpieczać wyłącznie odpowiednio przygotowana jednostka.
- W przypadku wybuchu
- Należy zachować spokój i ocenić, czy miejsce, w którym się znajdujemy, jest bezpieczne.
- Należy powiadomić służby ratunkowe pod numerem 112.
- Jeżeli jest to bezpieczne, należy udzielić pierwszej pomocy osobom poszkodowanym.
- Nie należy dotykać nieznanych przedmiotów znajdujących się w miejscu zdarzenia.
- Należy stosować się do poleceń służb.
- Ewakuację prowadzi się po sprawdzeniu i wskazaniu bezpiecznej drogi.
1.4. Procedura postępowania w przypadku skażenia chemicznego lub biologicznego
Skażenie może być związane z pojawieniem się w szkole niebezpiecznej substancji chemicznej,
biologicznej lub innego czynnika mogącego stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia.
- Informacja o możliwym skażeniu
- Po otrzymaniu informacji o możliwym skażeniu należy natychmiast powiadomić dyrektora.
- Dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona powiadamia odpowiednie służby, w szczególności policję, straż pożarną i – w razie potrzeby – pogotowie ratunkowe.
- Do czasu uzyskania instrukcji od służb należy ograniczyć kontakt z potencjalnie skażonym obszarem.
- Jeżeli służby zalecą pozostanie w budynku, należy zamknąć okna i drzwi oraz ograniczyć wymianę powietrza zgodnie z ich poleceniami.
- Nie należy opuszczać wyznaczonego miejsca bez polecenia.
- Nie należy jeść, pić ani dotykać podejrzanych substancji.
- Należy oczekiwać na instrukcje odpowiednich służb.
- Wykrycie substancji w budynku
- Nie wolno dotykać, wąchać ani próbować identyfikować podejrzanej substancji.
- Nie należy jej sprzątać, przesuwać ani usuwać.
- Należy opuścić pomieszczenie, w którym znajduje się substancja, i uniemożliwić innym osobom wejście.
- Należy natychmiast poinformować dyrektora lub osobę przez niego wyznaczoną.
- Dyrektor powiadamia odpowiednie służby.
- Dalsze działania – w tym ewakuacja, izolacja pomieszczeń lub pozostanie w budynku –
- należy prowadzić zgodnie z poleceniami służb.
- Jeżeli doszło do kontaktu z substancją, należy poinformować o tym nauczyciela lub osobę kierującą działaniami.
- W przypadku kontaktu ze skórą należy postępować zgodnie z instrukcjami służb lub personelu medycznego. Nie należy samodzielnie stosować żadnych substancji neutralizujących.
- Należy sporządzić, w miarę możliwości, listę osób, które mogły mieć kontakt z substancją lub znajdowały się w jej bezpośrednim sąsiedztwie, i przekazać ją służbom.
- Do czasu wydania odpowiednich poleceń nie należy spożywać posiłków ani korzystać z miejsc, które mogły zostać skażone.
- Późne wykrycie skażenia
Jeżeli zagrożenie zostanie rozpoznane dopiero po wystąpieniu niepokojących objawów lub zachorowań:
- Należy natychmiast poinformować dyrektora.
- Nie należy dotykać ani usuwać podejrzanych substancji.
- Należy odizolować pomieszczenie lub obszar, w którym może znajdować się źródło zagrożenia.
- Dyrektor powiadamia właściwe służby sanitarne, ratunkowe i inne służby, zgodnie z charakterem zagrożenia.
- Należy stosować się do zaleceń służb sanitarnych dotyczących izolacji, ewakuacji lub innych działań.
- Należy ustalić osoby, które mogły mieć kontakt ze źródłem zagrożenia, i przekazać informacje właściwym służbom.
- Do czasu zakończenia działań należy ograniczyć przemieszczanie się osób i kontakt z potencjalnie skażonymi miejscami.
1.5. Procedura postępowania w przypadku pożaru w budynku szkoły
- Osoba, która zauważy pożar lub dym, natychmiast powiadamia osoby znajdujące się w pobliżu oraz dyrektora lub innego pracownika szkoły.
- Należy uruchomić szkolny alarm pożarowy zgodnie z obowiązującą w szkole instrukcją.
- Należy powiadomić Państwową Straż Pożarną lub zadzwonić pod numer 112.
- Dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona podejmuje decyzję o ewakuacji zgodnie z obowiązującymi procedurami.
- Do czasu przybycia straży pożarnej akcją kieruje dyrektor lub wyznaczona przez niego osoba.
- Gaszenie pożaru może podjąć wyłącznie osoba, która potrafi bezpiecznie posługiwać się sprzętem gaśniczym i tylko wtedy, gdy nie zagraża to jej bezpieczeństwu.
- Nie wolno podejmować próby gaszenia pożaru, którego nie można szybko i bezpiecznie
opanować.
- Nie wolno gasić wodą urządzeń elektrycznych znajdujących się pod napięciem ani substancji, dla których użycie wody jest niewłaściwe.
- Jeżeli jest to bezpieczne, należy ograniczyć możliwość rozprzestrzeniania się ognia i dymu, np. przez zamknięcie drzwi.
- Podczas ewakuacji nie wolno wracać do budynku po rzeczy osobiste.
- W przypadku zadymienia należy poruszać się możliwie nisko i stosować się do poleceń nauczyciela.
- Po wyjściu z budynku należy udać się do wyznaczonego miejsca zbiórki i pozostać tam do czasu zakończenia akcji.
- Po przybyciu straży pożarnej należy przekazać dowódcy akcji informacje o sytuacji, w szczególności o osobach, które mogły pozostać w budynku.
- Wszystkie osoby znajdujące się na terenie szkoły zobowiązane są wykonywać polecenia służb ratunkowych.
1.6. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia chorobą zakaźną
- Każdą informację o podejrzeniu wystąpienia choroby zakaźnej należy przekazać dyrektorowi szkoły.
- Dyrektor weryfikuje informację, korzystając z wiarygodnych źródeł, w szczególności właściwych służb sanitarnych lub medycznych.
- Dyrektor ustala dalsze postępowanie z właściwymi służbami sanitarnymi.
- Szkoła realizuje zalecenia Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz innych właściwych instytucji.
- Dyrektor informuje pracowników, uczniów i rodziców o zasadach postępowania, w zakresie wynikającym z zaleceń służb.
- Należy zachować szczególną dbałość o higienę i stosować zalecane środki zapobiegawcze.
- W razie potrzeby szkoła organizuje spotkanie lub konsultacje z przedstawicielem służb
sanitarnych lub specjalistą.
1.7. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia atakiem z powietrza
- W przypadku otrzymania komunikatu o zagrożeniu atakiem z powietrza, usłyszenia sygnału alarmowego lub otrzymania polecenia schronienia się, dyrektor szkoły albo osoba wyznaczona niezwłocznie uruchamia procedurę postępowania.
- Po otrzymaniu informacji o zagrożeniu nauczyciele przerywają zajęcia, polecają uczniom pozostawienie plecaków i innych rzeczy osobistych oraz spokojne przejście do najbezpieczniejszej dostępnej części budynku. Nie wolno wybiegać na zewnątrz, wracać po pozostawione przedmioty ani przemieszczać się między budynkami.
- W szkole nie ma wyznaczonego i potwierdzonego miejsca schronienia. W przypadku zagrożenia wykorzystuje się najbezpieczniejsze dostępne części budynku, przede wszystkim wewnętrzne odcinki korytarzy, oddalone od okien, przeszklonych drzwi i ścian zewnętrznych. W pierwszej kolejności należy:
- odsunąć uczniów od okien, przeszklonych drzwi i ścian zewnętrznych,
- kierować ich do korytarzy i pomieszczeń położonych możliwie daleko od okien,
- w salach lekcyjnych zgromadzić uczniów w bezpieczniejszej części pomieszczenia,
- w miarę możliwości wykorzystać ściany wewnętrzne oraz ławki i stoły jako dodatkową osłonę,
- polecić uczniom zajęcie możliwie niskiej pozycji i osłonięcie głowy oraz karku w razie bezpośredniego zagrożenia.
- Nauczyciel odpowiada za bezpieczeństwo uczniów pozostających pod jego opieką. Po zajęciu wyznaczonego miejsca sprawdza obecność, ustala, czy wszyscy uczniowie dotarli do grupy, oraz zgłasza dyrektorowi lub osobie wyznaczonej ewentualne braki, osoby poszkodowane i inne niepokojące sytuacje.
- W przypadku alarmu podczas przerwy, posiłku lub zajęć poza salą uczniowie kierują się do najbliższego bezpiecznego pomieszczenia lub korytarza pod opieką nauczycieli dyżurujących i innych pracowników szkoły. Nie należy przemieszczać uczniów przez cały budynek w poszukiwaniu ich klasy.
- W przypadku oddziałów przedszkolnych nauczyciele i pracownicy zapewniają dzieciom opiekę, wydają krótkie i zrozumiałe polecenia oraz pomagają im w spokojnym przejściu do najbezpieczniejszej dostępnej części budynku. Dzieci nie przebierają się i nie zabierają rzeczy osobistych. Szczególną opieką obejmuje się dzieci wymagające pomocy w poruszaniu się lub mające trudności z rozumieniem poleceń.
- W przypadku gdy grupa przebywa na zewnątrz, nauczyciel prowadzi ją najkrótszą bezpieczną drogą do budynku, jeżeli wejście do niego jest możliwe i nie stwarza dodatkowego zagrożenia. Jeżeli nie ma możliwości wejścia do budynku, należy wykorzystać najbliższą trwałą osłonę, oddalić się od okien, pojazdów i innych potencjalnie niebezpiecznych obiektów, przyjąć możliwie niską pozycję oraz osłonić głowę i kark.
- W przypadku wystąpienia wybuchu, pożaru, zadymienia, uszkodzenia budynku lub innego bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia pracownicy podejmują działania adekwatne do sytuacji. W razie potrzeby należy powiadomić służby ratunkowe pod numerem alarmowym 112 i postępować zgodnie z ich poleceniami. Nie wolno przemieszczać uczniów przez część budynku objętą zagrożeniem.
- Podczas trwania alarmu uczniowie pozostają pod opieką nauczycieli i innych wyznaczonych pracowników. Zabrania się samowolnego opuszczania budynku oraz wychodzenia z zajmowanych pomieszczeń bez polecenia. Rodzice nie powinni przyjeżdżać po dzieci w czasie trwania alarmu.
- Dyrektor lub osoba wyznaczona monitoruje komunikaty przekazywane przez właściwe służby i organy, utrzymuje kontakt z pracownikami poszczególnych lokalizacji oraz przekazuje im niezbędne informacje. W przypadku braku łączności pracownicy postępują zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i nie podejmują samodzielnych działań narażających uczniów.
- Po oficjalnym odwołaniu alarmu nauczyciele ponownie sprawdzają obecność uczniów i oczekują na dalsze polecenia dyrektora lub osoby wyznaczonej. Przed opuszczeniem zajmowanych pomieszczeń należy zwrócić uwagę na ewentualne uszkodzenia budynku, rozbite szkło, dym, ogień, zapach gazu lub inne zagrożenia.
- Decyzję o wznowieniu zajęć, zakończeniu pracy szkoły lub odbiorze dzieci przez rodziców podejmuje dyrektor, uwzględniając komunikaty właściwych służb oraz aktualną sytuację. Dzieci przekazywane są osobom uprawnionym zgodnie z obowiązującymi w szkole zasadami.
- Po zakończeniu zdarzenia dyrektor dokonuje oceny przebiegu działań, w razie potrzeby zapewnia uczniom i pracownikom wsparcie.
- ZAGROŻENIA WEWNĘTRZNE
2.1. Procedura postępowania w przypadku nieobecności ucznia w szkole
- Nauczyciele na bieżąco odnotowują obecność i spóźnienia uczniów na zajęciach.
- Wychowawca systematycznie analizuje frekwencję uczniów.
- Nieobecności ucznia są usprawiedliwiane zgodnie z zasadami określonymi w dokumentacji szkoły.
- Rodzice lub prawni opiekunowie mają obowiązek usprawiedliwić nieobecność w terminie określonym w obowiązujących w szkole zasadach.
- W przypadku nieusprawiedliwionych nieobecności wychowawca kontaktuje się z rodzicami i wyjaśnia przyczyny absencji.
- Kontakt może odbywać się telefonicznie, za pośrednictwem dziennika elektronicznego, pisemnie lub podczas bezpośredniego spotkania.
- Jeżeli kontakt z rodzicami jest utrudniony lub nie przynosi poprawy, wychowawca przekazuje sprawę pedagogowi szkolnemu.
- Pedagog analizuje sytuację ucznia i, w razie potrzeby, podejmuje współpracę z rodzicami oraz właściwymi instytucjami.
- Jeżeli uczeń nadal nie realizuje obowiązku szkolnego, szkoła podejmuje działania przewidziane przepisami prawa.
2.2. Procedura postępowania po zaistnieniu wypadku uczniowskiego
- Każdy pracownik szkoły, który zauważy wypadek, ma obowiązek niezwłocznie zapewnić poszkodowanemu pomoc.
- W zależności od stanu ucznia należy udzielić pierwszej pomocy i wezwać pomoc medyczną.
- Poszkodowanego nie należy przenosić, jeżeli mogłoby to pogorszyć jego stan.
- Przeniesienie może być konieczne wyłącznie wtedy, gdy pozostanie w miejscu zdarzenia
zagraża jego życiu lub zdrowiu.
- O wypadku należy niezwłocznie poinformować dyrektora lub osobę zastępującą dyrektora.
- Jeżeli nauczyciel udzielający pomocy ma w tym czasie zajęcia z inną klasą, powinien zapewnić uczniom opiekę innego pracownika.
- Jeżeli wypadek został spowodowany niesprawnością techniczną pomieszczenia lub urządzenia, miejsce zdarzenia należy, w miarę możliwości, zabezpieczyć i pozostawić w stanie umożliwiającym dokonanie oględzin.
- W przypadku wypadku wymagającego pomocy medycznej należy wezwać pogotowie ratunkowe.
- Rodzice lub prawni opiekunowie ucznia są informowani o wypadku zgodnie z obowiązującymi procedurami.
- W przypadku wypadku podczas wycieczki lub biwaku działania podejmuje kierownik wycieczki zgodnie z obowiązującymi zasadami.
- wypadku dyrektor zawiadamia właściwe osoby i instytucje, jeżeli wymagają tego przepisy.
- W przypadku wypadku ciężkiego, śmiertelnego lub zbiorowego należy niezwłocznie powiadomić właściwe organy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- W przypadku wypadku związanego z zatruciem należy powiadomić właściwe służby sanitarne.
- Dokumentację powypadkową sporządza się zgodnie z obowiązującymi przepisami.
2.3. Procedura postępowania w przypadku zakłócenia toku lekcji
Za zakłócanie toku lekcji uznaje się zachowania, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają
prowadzenie zajęć, np. uporczywe rozmowy, przemieszczanie się po sali bez zgody, używanie
wulgarnych słów, agresywne zachowanie, odmowę wykonywania poleceń lub celowe przeszkadzanie innym.
- Nauczyciel reaguje na niewłaściwe zachowanie i jasno informuje ucznia, czego od niego oczekuje.
- Jeżeli zachowanie się powtarza, nauczyciel przypomina uczniowi o obowiązujących zasadach oraz możliwych konsekwencjach.
- Zdarzenie odnotowuje się w dokumentacji zgodnie z zasadami obowiązującymi w szkole.
- Jeżeli zachowanie ucznia uniemożliwia dalsze prowadzenie zajęć lub stwarza zagrożenie, nauczyciel zwraca się o pomoc do innego pracownika szkoły, pedagoga, psychologa lub dyrektora.
- Nauczyciel przekazuje informację wychowawcy.
- Wychowawca rozmawia z uczniem i ustala dalsze działania.
- W przypadku poważnego lub powtarzającego się naruszania zasad wychowawca informuje rodziców lub opiekunów.
- W szczególnie poważnych sytuacjach dyrektor może wezwać rodziców do szkoły.
- Jeżeli sytuacja tego wymaga, uczeń może zostać objęty pomocą psychologiczno-pedagogiczną.
- Nie należy przenosić problemu do innej klasy ani angażować przypadkowych uczniów w rozwiązywanie sytuacji.
- W przypadku poważnego lub powtarzającego się naruszania zasad szkoła powiadamia odpowiednie instytucje.
2.4. Procedura postępowania nauczycieli w przypadku agresywnego zachowania ucznia
- Agresja fizyczna
- Nauczyciel, który jest świadkiem agresji fizycznej, podejmuje działania mające na celu
przerwanie zdarzenia i zapewnienie bezpieczeństwa.
- Jeżeli jest to konieczne, nauczyciel korzysta z pomocy innych pracowników szkoły.
- Uczniowie uczestniczący w zdarzeniu zostają rozdzieleni i pozostają pod opieką osób
dorosłych.
- Jeżeli któryś z uczniów doznał obrażeń lub jego stan budzi niepokój, należy zapewnić
mu pomoc medyczną.
- O zdarzeniu informuje się wychowawcę, pedagoga/psychologa oraz dyrektora – odpowiednio do sytuacji.
- Wychowawca rozmawia z uczestnikami zdarzenia osobno, ustala przebieg sytuacji
i sporządza odpowiednią dokumentację.
- Rodzice lub prawni opiekunowie uczniów zostają poinformowani o zdarzeniu.
- Wobec ucznia stosuje się działania wychowawcze i konsekwencje przewidziane w statucie szkoły.
- Jeżeli agresja się powtarza, wychowawca wraz z pedagogiem/psychologiem opracowuje
plan dalszej pracy z uczniem.
- W przypadku poważnej przemocy lub zagrożenia zdrowia lub życia szkoła powiadamia
odpowiednie służby i isnstytucje.
- Agresja słowna
- Nauczyciel reaguje na agresję słowną i przerywa zachowanie naruszające zasady.
- Informuje wychowawcę, a w razie potrzeby pedagoga, psychologa lub dyrektora.
- Uczestnicy zdarzenia są wysłuchiwani osobno.
- Ustala się przebieg i przyczyny zdarzenia.
- Rodzice lub opiekunowie zostają poinformowani o sytuacji, jeżeli wymaga tego jej charakter.
- Wobec ucznia stosuje się działania wychowawcze i konsekwencje określone w statucie.
- W przypadku powtarzających się zachowań opracowuje się plan pracy z uczniem i monitoruje jego realizację.
- W przypadku poważnego lub powtarzającego się naruszania zasad szkoła powiadamia odpowiednie instytucje.
2.5. Procedura postępowania wobec aktów wandalizmu na terenie szkoły
- Osoba, która zauważy akt wandalizmu, informuje nauczyciela, wychowawcę, pedagoga
lub dyrektora.
- Dyrektor ustala okoliczności zdarzenia i, w miarę możliwości, zabezpiecza informacje lub materiały mogące pomóc w jego wyjaśnieniu.
- Jeżeli sprawca jest znany, zostaje objęty opieką pracownika szkoły do czasu wyjaśnienia
sytuacji.
- Wychowawca informuje rodziców lub prawnych opiekunów ucznia.
- Dyrektor podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu, uwzględniając charakter i rozmiar szkody.
- W przypadku celowego zniszczenia mienia szkoła może podjąć działania zmierzające
do naprawienia szkody lub pokrycia jej kosztów, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- W przypadku poważnego czynu, podejrzenia popełnienia przestępstwa lub sytuacji wymagającej interwencji służb dyrektor zawiadamia policję.
- Nie należy samodzielnie usuwać ani niszczyć materiałów, które mogą być dowodem w sprawie.
2.6. Procedura postępowania w sytuacji podejrzenia lub uzyskania informacji o samookaleczaniu się ucznia
- Osoba, która zauważy niepokojące sygnały lub otrzyma informację o samookaleczaniu
się ucznia, przekazuje ją wychowawcy, pedagogowi lub psychologowi.
- Informacji nie należy ignorować ani pozostawiać wyłącznie między pracownikami –
powinna zostać przekazana osobie odpowiedzialnej za dalsze działania.
- Psycholog lub pedagog przeprowadza z uczniem spokojną, indywidualną rozmowę,
zapewniając mu poczucie bezpieczeństwa i wsparcie.
- Rozmowa powinna służyć ustaleniu aktualnego stanu ucznia oraz tego, czy potrzebna
jest pilna pomoc specjalistyczna.
- Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia, należy niezwłocznie wezwać
pomoc medyczną.
- O sytuacji informuje się dyrektora oraz rodziców lub prawnych opiekunów, zgodnie
z obowiązującymi zasadami i z uwzględnieniem bezpieczeństwa ucznia.
- Uczeń powinien zostać objęty odpowiednią pomocą psychologiczno-pedagogiczną.
- Wychowawca i specjaliści monitorują funkcjonowanie ucznia i pozostają z nim
w kontakcie.
- Informacje o sytuacji ucznia należy przekazywać wyłącznie osobom, które muszą je
znać ze względu na wykonywane obowiązki.
- Dyrektor w razie potrzeby podejmuje decyzję o powiadomieniu odpowiednich instytucji.
2.7. Procedura postępowania wobec ucznia palącego papierosy lub e-papierosy lub zażywającego saszetki nikotynowe na terenie szkoły
- Pracownik szkoły, który zauważy ucznia palącego papierosy/e-papierosa lub zażywającego saszetki nikotynowe, poleca mu przerwanie tej czynności.
- Przedmiot używany przez ucznia zostaje zabezpieczony zgodnie z obowiązującymi w szkole zasadami.
- zdarzeniu informuje się wychowawcę i, w razie potrzeby, pedagoga lub dyrektora.
- Z uczniem przeprowadza się rozmowę wyjaśniającą i wychowawczą.
- Rodzice lub prawni opiekunowie zostają poinformowani o zdarzeniu.
- Wobec ucznia stosuje się konsekwencje przewidziane w statucie szkoły.
- Wychowawca sporządza odpowiednią dokumentację.
- W przypadku powtarzających się zdarzeń można zaproponować uczniowi i jego rodzicom działania profilaktyczne lub pomoc specjalisty.
2.8. Procedura postępowania wobec ucznia podejrzewanego o bycie pod wpływem alkoholu lub innej substancji psychoaktywnej
- Uczeń zostaje odsunięty od grupy i pozostaje pod stałą opieką osoby dorosłej.
- Należy ocenić stan ucznia i wezwać pomoc medyczną.
- O sytuacji informuje się wychowawcę i dyrektora.
- Rodzice lub prawni opiekunowie zostają niezwłocznie poinformowani i wezwani do szkoły.
- Jeżeli rodzice nie mogą przybyć, odmawiają przyjęcia opieki nad uczniem lub sytuacja stwarza zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa, dyrektor podejmuje decyzję o wezwaniu odpowiednich służb.
- Nie należy pozostawiać ucznia samego ani pozwalać mu na samodzielne opuszczenie
szkoły.
- Po wyjaśnieniu sytuacji wychowawca, pedagog lub psycholog przeprowadza rozmowę z uczniem i rodzicami.
- W razie potrzeby uczeń zostaje objęty działaniami profilaktycznymi i pomocą specjalistyczną.
- Zdarzenie należy udokumentować.
- Wobec ucznia stosuje się konsekwencje przewidziane w statucie szkoły.
2.9. Procedura postępowania wobec ucznia posiadającego substancję przypominającą narkotyk
- Osoba, która uzyska informację o posiadaniu przez ucznia substancji przypominającej narkotyk, informuje wychowawcę, pedagoga, psychologa i dyrektora.
- Nie należy samodzielnie badać, otwierać ani spożywać substancji.
- Substancję należy zabezpieczyć w sposób ograniczający dostęp do niej innych osób,
zgodnie z obowiązującymi zasadami.
- Dyrektor podejmuje decyzję o powiadomieniu policji.
- Uczeń pozostaje pod opieką osoby dorosłej do czasu wyjaśnienia sytuacji.
- Rodzice lub prawni opiekunowie zostają poinformowani o zdarzeniu.
- Wychowawca sporządza dokumentację zdarzenia.
- O dalszym postępowaniu decyduje dyrektor, uwzględniając ustalenia policji oraz
obowiązujące przepisy.
2.10. Procedura postępowania wobec ucznia używającego wulgaryzmów lub stosującego
agresję słowną wobec rówieśników
- Nauczyciel reaguje na zachowanie i dąży do jego natychmiastowego przerwania.
- Z uczniem przeprowadza się rozmowę bezpośrednio po zdarzeniu lub w możliwie
najbliższym czasie.
- O sytuacji informuje się wychowawcę.
- Wychowawca, pedagog lub psycholog ustala okoliczności zdarzenia. Rozmowy z osobami uczestniczącymi w konflikcie prowadzi się oddzielnie.
- Jeżeli sytuacja tego wymaga, informuje się rodziców lub prawnych opiekunów.
- W przypadku powtarzających się zachowań ustala się z uczniem zasady dalszego postępowania i formy wsparcia.
- Wobec ucznia stosuje się konsekwencje przewidziane w statucie.
- Zdarzenie należy odnotować w dokumentacji zgodnie z zasadami obowiązującymi w szkole.
2.11. Procedura postępowania w sytuacji bójki między uczniami
- Nauczyciel lub pracownik szkoły, który zauważy bójkę, podejmuje działania mające na
celu jej przerwanie i zapewnienie bezpieczeństwa.
- Jeżeli sytuacja tego wymaga, należy wezwać pomoc innych pracowników szkoły.
- Uczniowie uczestniczący w bójce zostają rozdzieleni i pozostają pod opieką osób dorosłych.
- Jeżeli którykolwiek z uczniów doznał obrażeń lub jego stan budzi niepokój, należy zapewnić mu pomoc medyczną.
- O zdarzeniu informuje się dyrektora, wychowawcę oraz pedagoga/psychologa.
- Wychowawca i pedagog przeprowadzają rozmowy z uczestnikami osobno.
- Rodzice lub prawni opiekunowie uczniów zostają poinformowani o zdarzeniu.
- Zdarzenie dokumentuje się w formie notatki.
- W przypadku poważnych obrażeń, szczególnie niebezpiecznego zachowania lub podejrzenia popełnienia czynu zabronionego szkoła powiadamia właściwe służby.
- Wobec uczestników bójki stosuje się konsekwencje przewidziane w statucie.
- W przypadku powtarzających się zachowań agresywnych należy zaplanować dalszą pracę wychowawczą i pomoc psychologiczno-pedagogiczną.
2.12. Procedura postępowania w sytuacji kradzieży na terenie szkoły
Uwaga: zasady odpowiedzialności szkoły za rzeczy pozostawione przez uczniów wynikają
z obowiązujących przepisów oraz regulacji wewnętrznych szkoły. Wartościowych
przedmiotów uczniowie nie powinni przynosić do szkoły bez uzasadnionej potrzeby.
- Uczeń lub pracownik, który stwierdzi kradzież, zgłasza ją nauczycielowi, wychowawcy,
pedagogowi lub dyrektorowi.
- Należy ustalić, kiedy i gdzie przedmiot był ostatnio widziany oraz kto mógł mieć do niego dostęp.
- Nie należy samodzielnie przeszukiwać innych uczniów ani oskarżać konkretnej osoby bez podstaw.
- W przypadku wartościowego przedmiotu lub uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego o sprawie należy poinformować dyrektora.
- Rodzice lub prawni opiekunowie uczniów zaangażowanych w sprawę są informowani o zdarzeniu.
- Jeżeli zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa lub czynu karalnego, dyrektor podejmuje decyzję o zawiadomieniu policji lub innych właściwych organów.
- Wychowawca sporządza dokumentację zdarzenia.
2.13. Procedura postępowania w sytuacji agresji słownej ucznia wobec nauczyciela lub
pracownika szkoły
- Pracownik, wobec którego zastosowano agresję słowną, informuje dyrektora lub osobę zastępującą
- Należy ustalić okoliczności zdarzenia i wysłuchać uczestników.
- sytuacji informuje się wychowawcę.
- Wychowawca, w razie potrzeby we współpracy z pedagogiem lub psychologiem, przeprowadza z uczniem rozmowę.
- Rodzice lub prawni opiekunowie ucznia zostają poinformowani o zdarzeniu, jeżeli wymaga tego jego charakter.
- W przypadku poważnego naruszenia nietykalności lub znieważenia pracownika szkoła podejmuje działania przewidziane przepisami prawa.
- Wobec ucznia stosuje się konsekwencje określone w statucie szkoły.
- Wychowawca sporządza dokumentację zdarzenia.
2.14. Procedura postępowania w sytuacji agresji fizycznej ucznia wobec nauczyciela lub pracownika szkoły
- Poszkodowany pracownik lub osoba będąca świadkiem zdarzenia niezwłocznie informuje dyrektora.
- Należy przede wszystkim zapewnić bezpieczeństwo wszystkim osobom znajdującym się w pobliżu.
- Jeżeli pracownik doznał obrażeń, należy zapewnić mu pomoc medyczną i, w razie potrzeby, wezwać pogotowie.
- Dyrektor podejmuje decyzję o zawiadomieniu policji, zgodnie z charakterem zdarzenia i obowiązującymi przepisami.
- Rodzice lub prawni opiekunowie ucznia zostają niezwłocznie poinformowani o zdarzeniu.
- Uczeń pozostaje pod opieką osoby dorosłej.
- Wobec ucznia stosuje się konsekwencje przewidziane w statucie oraz podejmuje działania wychowawcze.
- Zdarzenie należy udokumentować.
2.15. Procedura postępowania w sytuacji podejrzenia przemocy domowej
- Każdy pracownik szkoły, który zauważy oznaki mogące wskazywać na krzywdzenie ucznia lub otrzyma taką informację, powinien niezwłocznie przekazać ją wychowawcy, pedagogowi, psychologowi lub dyrektorowi.
- Jeżeli uczeń wymaga natychmiastowej pomocy, należy jej udzielić i w razie potrzeby wezwać służby ratunkowe.
- Informacje dotyczące sytuacji ucznia należy dokumentować w sposób rzeczowy.
- W notatce należy opisywać fakty, zaobserwowane zachowania oraz – w miarę możliwości – dokładne wypowiedzi ucznia, bez własnych ocen i interpretacji.
- Rozmowę z uczniem należy prowadzić spokojnie. Nie należy sugerować odpowiedzi, wywierać presji ani wielokrotnie wypytywać o zdarzenie.
- Szkoła podejmuje działania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- O dalszym sposobie postępowania decyduje dyrektor we współpracy z pedagogiem, psychologiem oraz właściwymi instytucjami.
- Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, należy niezwłocznie powiadomić odpowiednie służby.
- W sytuacji, gdy powrót ucznia do domu może powodować zagrożenie, szkoła podejmuje działania zgodnie z decyzją właściwych służb lub sądu.
- Pomoc uczniowi powinna być prowadzona w sposób skoordynowany i z zachowaniem zasady poufności.
- Działania szkoły powinny być monitorowane również po przekazaniu sprawy właściwym Celem jest zapewnienie uczniowi bezpieczeństwa i odpowiedniego wsparcia.
2.16. Procedura postępowania w przypadku pojawienia się na terenie szkoły osoby obcej lub agresywnej
- Każdy pracownik szkoły powinien zwrócić uwagę na osobę, której obecność na terenie szkoły jest nieuzasadniona lub której zachowanie może stwarzać zagrożenie.
- Pracownik może zapytać o cel wizyty i poprosić o skierowanie się do sekretariatu lub innego właściwego miejsca.
- Jeżeli osoba odmawia podania celu wizyty, nie stosuje się do poleceń pracownika, zachowuje się agresywnie lub stwarza zagrożenie, należy poinformować dyrektora.
- Nie należy podejmować samotnej konfrontacji z osobą agresywną lub potencjalnie niebezpieczną.
- W razie potrzeby należy wezwać pomoc innych pracowników lub odpowiednie służby.
- W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy niezwłocznie powiadomić policję pod numerem 112.
- Jednocześnie należy podjąć działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa uczniom i pracownikom, w szczególności ograniczyć ich kontakt z osobą stwarzającą zagrożenie. W razie potrzeby należy polecić uczniom pozostanie w salach i ograniczyć przemieszczanie się po budynku.
- Wprzypadku gdy osobą zachowującą się agresywnie jest rodzic lub opiekun prawny, pracownik nie wdaje się w konflikt i niezwłocznie informuje dyrektora. Jeżeli istnieje podejrzenie, że osoba znajduje się pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, nie należy wydawać jej dziecka. Dyrektor podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu, w razie potrzeby kontaktuje się z inną osobą uprawnioną do odbioru dziecka lub wzywa Policję.
- Zdarzenie należy udokumentować.
2.17. Procedura postępowania w przypadku stosowania przemocy przez osobę dorosłą
wobec ucznia na terenie szkoły
- Każdy pracownik szkoły ma obowiązek reagować na przemoc wobec ucznia.
- Jeżeli pracownik jest świadkiem przemocy, powinien podjąć działania mające na celu
jej przerwanie, o ile może to zrobić bez narażania siebie lub innych.
- zdarzeniu należy niezwłocznie poinformować dyrektora.
- Uczniowi należy zapewnić bezpieczeństwo i, w razie potrzeby, pomoc medyczną.
- Jeżeli istnieje zagrożenie życia lub zdrowia albo podejrzenie popełnienia przestępstwa, należy powiadomić policję.
- Dyrektor podejmuje działania zgodne z obowiązującymi przepisami.
- Rodzice lub prawni opiekunowie ucznia są informowani o zdarzeniu, z uwzględnieniem jego bezpieczeństwa.
- Zdarzenie należy udokumentować.
2.18. Procedura postępowania w przypadku wniesienia lub używania przez ucznia niebezpiecznego przedmiotu
- Informację o posiadaniu przez ucznia niebezpiecznego przedmiotu należy niezwłocznie
- przekazać dyrektorowi lub innemu pracownikowi szkoły.
- Nie należy podejmować działań, które mogą spowodować eskalację sytuacji.
- Jeżeli uczeń dobrowolnie oddaje przedmiot, przejmuje go osoba dorosła zgodnie z zasadami obowiązującymi w szkole i zabezpiecza do czasu podjęcia decyzji przez dyrektora.
- Uczeń pozostaje pod opieką osoby dorosłej.
- O zdarzeniu informuje się wychowawcę oraz rodziców lub prawnych opiekunów.
- Dyrektor podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu, w tym o powiadomieniu policji, jeżeli wymaga tego charakter przedmiotu lub sposób jego użycia.
- Jeżeli uczeń odmawia oddania niebezpiecznego przedmiotu lub zachowuje się w sposób stwarzający bezpośrednie zagrożenie, należy zwiększyć dystans, odizolować pozostałych uczniów i wezwać policję.
- Nie należy próbować siłowo odbierać przedmiotu uczniowi, jeżeli może to doprowadzić do eskalacji zagrożenia.
2.19. Procedura postępowania w sytuacji podejrzenia wykorzystywania seksualnego ucznia
- Każda osoba, która otrzyma informację o możliwym wykorzystywaniu seksualnym ucznia, powinna przekazać ją dyrektorowi, pedagogowi lub psychologowi.
- Jeżeli informacja pochodzi od ucznia, należy go spokojnie wysłuchać i zapewnić mu bezpieczeństwo.
- Nie należy zadawać wielu szczegółowych pytań, sugerować odpowiedzi ani próbować samodzielnie prowadzić postępowania wyjaśniającego.
- Należy potraktować informację poważnie i nie obiecywać uczniowi całkowitej tajemnicy.
- Informację należy przekazać dyrektorowi.
- Dyrektor, we współpracy ze specjalistami, podejmuje działania zgodne z obowiązującymi przepisami i zawiadamia właściwe służby lub organy, jeżeli zachodzą ku temu przesłanki.
- Rodzice lub prawni opiekunowie są informowani w sposób uwzględniający bezpieczeństwo ucznia. Jeżeli podejrzenie dotyczy osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem, sposób kontaktu z rodziną należy ustalić z właściwymi służbami.
- Uczeń powinien otrzymać odpowiednie wsparcie psychologiczno-pedagogiczne.
- Informacje o sprawie mogą być przekazywane wyłącznie osobom, które muszą je znać ze względu na wykonywane obowiązki.
2.20. Procedura postępowania w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia ucznia w związku z kryzysem psychicznym
Uwaga: ze względu na charakter tej procedury nie należy umieszczać w niej szczegółowych opisów sposobów podejmowania prób samobójczych. Procedura powinna koncentrować się na rozpoznaniu zagrożenia, zapewnieniu bezpieczeństwa i szybkim uzyskaniu pomocy.
- Niepokojące sygnały
Do sygnałów wymagających uwagi pracownika szkoły mogą należeć m.in.:
- wyraźne zmiany zachowania ucznia,
- silne wycofanie lub izolowanie się,
- długotrwałe obniżenie nastroju,
- wypowiedzi wskazujące na bezradność lub brak nadziei,
- mówienie wprost lub pośrednio o samobójstwie,
- okaleczanie się, autoagresja, nagłe porządkowanie spraw,
- nagłe rezygnowanie z ważnych dla ucznia aktywności,
- informacje od ucznia, rówieśników lub rodziny o jego trudnej sytuacji,
- inne zachowania, które budzą uzasadniony niepokój pracownika.
- Każdą informację lub zachowanie ucznia wskazujące na możliwość zagrożenia jego zdrowia lub życia należy potraktować poważnie. Pracownik przekazuje informację wychowawcy, pedagogowi, psychologowi lub dyrektorowi, nie pozostawiając ucznia bez pomocy.
- Z uczniem należy rozmawiać spokojnie, z szacunkiem, bez oceniania, krytykowania i bagatelizowania jego wypowiedzi. Nie należy obiecywać zachowania informacji w tajemnicy.
- Pedagog, psycholog w miarę możliwości niezwłocznie dokonuje wstępnego rozpoznania sytuacji i przedstawia dyrektorowi propozycję dalszych działań. Rozpoznanie to nie zastępuje diagnozy medycznej ani psychiatrycznej.
- Jeżeli istnieją poważne obawy dotyczące bezpieczeństwa ucznia, należy niezwłocznie poinformować dyrektora i rodziców lub prawnych opiekunów.
- We współpracy z rodzicami lub opiekunami prawnymi ustalany jest plan wsparcia (sposób kontaktu, opieka psychologiczno – pedagogiczna na terenie szkoły i wskazanie placówek specjalistycznych poza szkołą).
- W razie bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia należy wezwać pogotowie ratunkowe pod numerem 112 lub 999. Wezwanie pomocy nie wymaga zgody rodzica I nie może być odkładane do czasu jego przybycia.
- Informacja, że uczeń może znajdować się w bezpośrednim zagrożeniu
- Pracownik, który otrzymał informację o możliwym bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia ucznia, nie pozostawia go samego i niezwłocznie organizuje obecność drugiej osoby dorosłej.
- Uczniowi zapewnia się spokojne i bezpieczne miejsce, pozostające pod stałym nadzorem opieki dorosłej.
- W miarę możliwości usuwa się z otoczenia ucznia przedmioty, substancje lub inne środki mogące stanowić zagrożenie, pod warunkiem, że nie naraża to bezpieczeństwa pracownika ani innych osób.
- Z uczniem należy rozmawiać spokojnie, bez oceniania, zawstydzania, przesłuchiwania lub podważania jego wypowiedzi.
- Należy natychmiast poinformować pedagoga lub psychologa oraz dyrektora. Nieobecność specjalisty nie wstrzymuje działań interwencyjnych.
- Jeżeli występuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, należy wezwać pomoc medyczną pod numerem 112 lub 999.
- Dyrektor lub wyznaczony pracownik niezwłocznie powiadamia rodziców albo opiekunów prawnych ucznia. Nie oczekuje się na ich zgodę na wezwanie pomocy medycznej.
- Uczeń pozostaje pod opieką osoby dorosłej do czasu przekazania go rodzicowi, zespołowi ratownictwa medycznego, Policji albo innej uprawnionej osobie.
- Z przebiegu interwencji sporządza się notatkę służbową, zawierającą w szczególności czas i źródło uzyskania informacji, podjęte działania, osoby powiadomione oraz sposób przekazania ucznia.
- Kryzys na terenie szkoły
W przypadku gdy uczeń dokonał samouszkodzenia, podjął próbę samobójczą albo znajduje się w stanie bezpośrednio zagrażającym jego zdrowiu lub życiu:
- Należy niezwłocznie wezwać zespół ratownictwa medycznego pod numerem 112 lub 999.
- Udzielić pierwszej pomocy w zakresie posiadanych umiejętności i zgodnie z zaleceniami dyspozytora medycznego.
- Zapewnić bezpieczeństwo uczniowi oraz innym osobom i nie pozostawiać ucznia bez opieki.
- Usunąć pozostałych uczniów z miejsca zdarzenia oraz ograniczyć dostęp osób postronnych.Niezwłocznie poinformować dyrektora oraz rodziców lub opiekunów prawnych ucznia.
- Zabezpieczyć miejsce zdarzenia i znajdujące się tam przedmioty, jeżeli wymaga tego charakter zdarzenia, nie podejmując działań zagrażających bezpieczeństwu.
- Współpracować z zespołem ratownictwa medycznego, Policją i innymi służbami.
- Sporządzić dokumentację przebiegu interwencji.
- Po zakończeniu działań ratunkowych ustalić zasady wsparcia ucznia, jego klasy, świadków zdarzenia oraz pracowników szkoły.
- Przed powrotem ucznia do szkoły, we współpracy z jego rodzicami i w miarę możliwości specjalistami prowadzącymi leczenie, ustalić indywidualny plan bezpieczeństwa, wsparcia i stopniowego powrotu do obowiązków szkolnych.
- Jeśli rodzice lub opiekunowie prawni nie zapewniają dziecku koniecznej pomocy albo ich postępowanie może zagrażać bezpieczeństwu ucznia, dyrektor zawiadamia Policję, sąd rodzinny lub ośrodek opieki społecznej – odpowiednio do okoliczności.
- Kryzys poza terenem szkoły
Jeżeli szkoła otrzyma informację o poważnym kryzysie ucznia, należy:
- poinformować dyrektora,
- skontaktować się z rodzicami lub opiekunami w celu ustalenia zasad dalszego postępowania oraz zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
- ustalić sposób bezpiecznego powrotu ucznia do szkoły,
- po powrocie zapewnić uczniowi odpowiednie wsparcie,
- monitorować jego funkcjonowanie zgodnie z zaleceniami specjalistów.
- Śmierć ucznia na terenie szkoły
- W przypadku ujawnienia na terenie szkoły osoby niedającej oznak życia należy natychmiast wezwać zespół ratownictwa medycznego pod numerem 112 lub 999, rozpocząć udzielanie pierwszej pomocy zgodnie z poleceniami dyspozytora oraz powiadomić dyrektora.
- Do czasu przybycia odpowiednich służb należy zabezpieczyć miejsce zdarzenia, ograniczyć dostęp osób postronnych.
- Informację o zgonie przekazuje rodzinie Policja, lekarz albo inna uprawniona osoba.
- Pracownik szkoły nie powinien samodzielnie przekazywać rodzinie informacji o śmierci.
- Po otrzymaniu potwierdzonej informacji dyrektor organizuje skoordynowane przekazanie komunikatu społeczności szkolnej, z poszanowaniem prywatności i ustaleń z rodziną.
- Szkoła zapewnia pomoc psychologiczno-pedagogiczną uczniom i pracownikom, ze szczególnym uwzględnieniem rodzeństwa, bliskich kolegów, świadków zdarzenia oraz osób znajdujących się w kryzysie.
- Nie ujawnia się szczegółowych okoliczności ani sposobu śmierci. Należy przeciwdziałać rozpowszechnianiu niesprawdzonych informacji, zdjęć, nagrań i innych materiałów.
- Pracownicy szkoły nie udzielają informacji mediom.
- Dyrektor, pedagog, psycholog, wychowawca oraz inni wyznaczeni pracownicy opracowują plan działań pomocowych i monitorują sytuację społeczności szkolnej.
- Postępowanie w przypadku śmierci samobójczej ucznia poza terenem szkoły
- Po otrzymaniu informacji o śmierci samobójczej ucznia dyrektor, przed przekazaniem jej społeczności szkolnej, potwierdza zdarzenie w wiarygodnym źródle, w szczególności u rodziców lub opiekunów prawnych ucznia albo we właściwych służbach. Do czasu oficjalnego potwierdzenia informacji pracownicy szkoły nie przekazują jej uczniom ani osobom postronnym.
- Dyrektor nawiązuje kontakt z rodziną ucznia oraz – z poszanowaniem woli rodziny i dobra pozostałych uczniów – uzgadnia zakres informacji, które mogą zostać przekazane społeczności szkolnej.
- Dyrektor niezwłocznie powołuje szkolny zespół kryzysowy albo wyznacza osoby odpowiedzialne za zaplanowanie i koordynowanie działań postinterwencyjnych. W jego skład powinni wejść w szczególności: dyrektor. psycholog, pedagog, wychowawca klasy oraz w zależności od potrzeb, inni pracownicy szkoły i specjaliści zewnętrzni.
- Zespół ustala plan działań postinterwencyjnych, obejmujący w szczególności:
sposób przekazania potwierdzonej informacji pracownikom i uczniom;
- organizację pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
- rozpoznanie osób szczególnie narażonych na silną reakcję kryzysową;
- zasady kontaktu z rodziną zmarłego ucznia;
- sposób reagowania na plotki, nieprawdziwe informacje oraz treści
- rozpowszechniane w Internecie;
- monitorowanie funkcjonowania uczniów i pracowników w kolejnych dniach,
- tygodniach i miesiącach;
- współpracę z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, organem prowadzącym oraz
- innymi instytucjami wspierającymi szkołę.
- Zdarzeniu należy najpierw poinformować pracowników szkoły, przekazując im jednolity, uzgodniony komunikat oraz wskazówki dotyczące sposobu rozmowy z uczniami i reagowania na ich emocje.
- Informację uczniom przekazują wychowawcy lub inni przygotowani pracownicy, w małych grupach albo w poszczególnych klasach, przy zapewnieniu obecności lub dostępności psychologa i pedagoga. Nie zaleca się przekazywania informacji całej społeczności szkolnej podczas wspólnego apelu.
- Komunikat powinien być krótki, rzeczowy i dostosowany do wieku uczniów. Nie podaje się szczegółowego opisu okoliczności ani sposobu śmierci.
- Uczniom należy wyjaśnić, że w sytuacji kryzysu psychicznego można i należy szukać pomocy. Należy przypomnieć, do jakich osób w szkole oraz instytucji poza szkołą mogą się zwrócić.
- Pomoc psychologiczno-pedagogiczną zapewnia się całej społeczności szkolnej, stosownie do rozpoznanych potrzeb. Szczególnym wsparciem obejmuje się:
- uczniów klasy, do której uczęszczał zmarły uczeń;
- rodzeństwo zmarłego ucznia uczęszczające do szkoły;
- jego bliskich kolegów i przyjaciół;
- uczniów będących świadkami wcześniejszych zachowań kryzysowych albo posiadających wiedzę o sytuacji ucznia;
- uczniów, którzy wcześniej doświadczali kryzysu psychicznego, samouszkodzeń,
- prób samobójczych, żałoby lub innych trudnych wydarzeń;
- nauczycieli i innych pracowników pozostających w bliskiej relacji z uczniem.
- Psycholog, pedagog i wychowawca rozpoznają potrzeby klasy zmarłego ucznia i organizują odpowiednie formy wsparcia, w szczególności rozmowy indywidualne i grupowe, możliwość czasowego ograniczenia obciążeń szkolnych oraz pomoc specjalistyczną. Nie zmusza się uczniów do publicznego wypowiadania się o zdarzeniu ani do udziału w określonych formach przeżywania żałoby.
- Rodzeństwo zmarłego ucznia obejmuje się indywidualnym planem wsparcia, opracowanym we współpracy z rodzicem lub opiekunem prawnym. Należy w szczególności:
- wyznaczyć w szkole zaufaną osobę dorosłą pozostającą z dzieckiem w regularnym
- kontakcie;
- zapewnić możliwość skorzystania z pomocy psychologa lub pedagoga;
- monitorować samopoczucie, frekwencję, relacje rówieśnicze i funkcjonowanie szkolne dziecka;
- przeciwdziałać stygmatyzowaniu, obwinianiu, izolowaniu, nękaniu, wypytywaniu lub innym formom wiktymizacji;
- chronić prywatność dziecka i nie przekazywać innym uczniom informacji o sytuacji rodzinnej bez uzasadnionej potrzeby;
- nie nakładać na dziecko obowiązku wyjaśniania okoliczności śmierci ani reprezentowania rodziny;
- reagować na każdą informację o przemocy rówieśniczej, cyberprzemocy, publikowaniu krzywdzących komentarzy, zdjęć lub nagrań;
- uzgodnić z rodzicem lub opiekunem sposób reagowania szkoły na pytania uczniów i pracowników.
- Pracownicy szkoły przeciwdziałają rozpowszechnianiu plotek i niesprawdzonych informacji.
- Uczniom należy wyjaśnić, że nie wolno udostępniać zdjęć, nagrań, wiadomości, domniemanych pożegnań ani innych materiałów dotyczących zmarłego ucznia lub okoliczności jego śmierci.
- W przypadku ujawnienia w Internecie treści naruszających prywatność zmarłego ucznia lub jego rodziny, treści nawołujących do samobójstwa, gloryfikujących śmierć albo stanowiących cyberprzemoc pracownik szkoły zabezpiecza dostępne dowody, nie rozpowszechniając materiałów dalej, i niezwłocznie informuje dyrektora. Dyrektor podejmuje działania odpowiednie do charakteru zdarzenia, w tym kontaktuje się z rodzicami uczniów oraz Policją lub innymi właściwymi instytucjami.
- Każdą informację wskazującą, że inny uczeń może znajdować się w kryzysie lub identyfikować się z zachowaniem zmarłego ucznia, należy potraktować poważnie. Ucznia nie pozostawia się samego, zapewnia mu się pomoc osoby dorosłej i podejmuje działania zgodnie z częścią A, B albo C niniejszej procedury.
- Formy upamiętnienia ucznia należy uzgodnić z jego rodziną i zaplanować tak, aby nie prowadziły do idealizowania lub gloryfikowania śmierci samobójczej.
- Pracownicy szkoły nie udzielają informacji mediom ani nie publikują informacji o zdarzeniu w prywatnych mediach społecznościowych. W imieniu szkoły wypowiada się wyłącznie dyrektor albo osoba przez niego pisemnie upoważniona. Przekazywane informacje muszą chronić prywatność ucznia i jego rodziny oraz nie mogą zawierać szczegółów dotyczących sposobu śmierci.
- Działania postinterwencyjne prowadzi się tak długo, jak wymagają tego potrzeby społeczności szkolnej.
- Zespół odpowiedzialny za działania postinterwencyjne okresowo ocenia sytuację uczniów i pracowników oraz skuteczność udzielanego wsparcia. W razie potrzeby modyfikuje plan pomocy i korzysta ze wsparcia specjalistów zewnętrznych.
- Wszystkie działania dokumentuje się z zachowaniem zasad poufności, ochrony danych osobowych, poszanowania godności zmarłego ucznia oraz prawa jego rodziny i innych uczniów do prywatności.
2.21. Procedura postępowania w przypadku dokonania zabójstwa na terenie szkoły
- Każdy pracownik, który uzyska informację o takim zdarzeniu, natychmiast powiadamia
dyrektora i odpowiednie służby.
- Należy zadzwonić pod numer 112.
- Do czasu przybycia służb należy zapewnić bezpieczeństwo uczniom i pracownikom,
ile można to zrobić bez narażania własnego zdrowia lub życia.
- Nie należy dotykać ani przenosić przedmiotów znajdujących się w miejscu zdarzenia.
- Miejsce zdarzenia należy zabezpieczyć do czasu przybycia policji.
- Nie należy podejmować działań mogących utrudnić pracę służb lub zniszczyć
potencjalne dowody.
- Dyrektor informuje właściwe organy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- Informacji mediom udziela wyłącznie dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona.
- Informację o śmierci przekazuje rodzinie osoba wyznaczona przez dyrektora, w sposób
uzgodniony z właściwymi służbami.
- Szkoła organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla uczniów i pracowników.
- Dalsze działania szkoły prowadzone są we współpracy z właściwymi służbami
i specjalistami.
2.22. Procedura postępowania w przypadku ujawnienia cyberprzemocy
Cyberprzemoc obejmuje m.in. uporczywe obrażanie, ośmieszanie, zastraszanie, nękanie, rozpowszechnianie krzywdzących treści lub publikowanie materiałów dotyczących innej osoby bez jej zgody.
- Osoba, która otrzyma informację o cyberprzemocy, przekazuje ją wychowawcy, pedagogowi/psychologowi i – w razie potrzeby – dyrektorowi.
- Uczeń pokrzywdzony powinien otrzymać wsparcie i zostać poinformowany, że sytuacja jest traktowana poważnie.
- Należy ustalić podstawowe fakty: co się wydarzyło, gdzie, kiedy i kto może być zaangażowany.
- W miarę możliwości należy zabezpieczyć dowody, np. wiadomości, zrzuty ekranu, adresy stron lub informacje o koncie, z którego wysyłano treści.
- Nie należy rozpowszechniać materiałów dotyczących cyberprzemocy dalej.
- Rodzice lub prawni opiekunowie ucznia pokrzywdzonego są informowani o sytuacji.
- Z uczniem podejrzewanym o stosowanie cyberprzemocy przeprowadza się rozmowę wyjaśniającą.
- Wobec sprawcy stosuje się konsekwencje przewidziane w statucie szkoły.
- W przypadku poważnego naruszenia prawa szkoła może zawiadomić policję lub sąd rodzinny.
- Pedagog lub psycholog monitoruje sytuację ucznia pokrzywdzonego i sprawdza, czy nie dochodzi do dalszych działań przemocowych lub odwetowych.
- W razie potrzeby szkoła podejmuje działania edukacyjne i wychowawcze wobec całej klasy lub grupy.
2.23. Procedura reagowania w sytuacji, gdy dochodzi do nękania psychicznego i fizycznego ucznia
Rozumienie nękania i przemocy
- Przez nękanie psychiczne rozumie się w szczególności powtarzające się lub dotkliwe zachowania naruszające godność, bezpieczeństwo albo dobrostan ucznia, takie jak:
- wyśmiewanie, poniżanie, obrażanie lub ośmieszanie;
- grożenie, zastraszanie, szantażowanie lub wymuszanie;
- uporczywe dokuczanie i rozpowszechnianie plotek;
- izolowanie lub nakłanianie innych uczniów do wykluczania danej osoby;
- komentowanie wyglądu, pochodzenia, sytuacji rodzinnej, zdrowia, niepełnosprawności, wyznania lub innych cech osobistych;
- niszczenie reputacji ucznia, publikowanie poniżających treści albo podszywanie się pod niego;
- nękanie za pomocą telefonu, komunikatorów, gier, serwisów internetowych lub mediów społecznościowych.
- Przez przemoc fizyczną rozumie się w szczególności bicie, kopanie, popychanie, szarpanie, duszenie, przewracanie, opluwanie, krępowanie ruchów, rzucanie przedmiotami, naruszanie nietykalności cielesnej, niszczenie lub zabieranie rzeczy, wymuszanie pieniędzy albo podejmowanie innych działań powodujących lub mogącychspowodować ból, uraz, strach lub zagrożenie.
Przyjęcie zgłoszenia
- Informacja o nękaniu może pochodzić od ucznia doznającego przemocy, innego ucznia, rodzica, pracownika szkoły albo innej osoby.
- Osoba przyjmująca zgłoszenie:
- wysłuchuje ucznia spokojnie i z szacunkiem;
- nie ocenia, nie obwinia i nie podważa jego relacji;
- nie wymaga konfrontacji z osobą wskazaną jako sprawca;
- nie obiecuje zachowania sprawy w tajemnicy, lecz wyjaśnia, że informacje zostaną przekazane wyłącznie osobom odpowiedzialnym za zapewnienie bezpieczeństwa;
- ustala podstawowe informacje: co się wydarzyło, kiedy, gdzie, kto uczestniczył w zdarzeniu, czy sytuacja się powtarza oraz czy uczeń obawia się kolejnych zdarzeń;
- niezwłocznie przekazuje informację wychowawcy, pedagogowi, psychologowi lub dyrektorowi.
- Zgłoszenie ucznia należy potraktować poważnie również wtedy, gdy nie jest jeszcze możliwe jego pełne potwierdzenie.
Działania natychmiastowe
- Pracownik będący świadkiem przemocy niezwłocznie i stanowczo ją przerywa, dbając bezpieczeństwo własne oraz innych osób.
- Uczniów uczestniczących w zdarzeniu należy rozdzielić. Rozmowy z nimi przeprowadza się oddzielnie.
- W pierwszej kolejności należy zapewnić bezpieczeństwo uczniowi doznającemu przemocy, umożliwić mu przebywanie w spokojnym miejscu oraz zapewnić obecność zaufanej osoby dorosłej.
- Jeżeli uczeń doznał obrażeń albo zgłasza ból lub złe samopoczucie, należy udzielić mu pierwszej pomocy oraz poinformować rodziców lub opiekunów prawnych.
- W przypadku zagrożenia zdrowia lub życia należy natychmiast wezwać zespół ratownictwa medycznego pod numerem 112 lub 999. Wezwanie pomocy nie wymaga uprzedniej zgody rodzica.
- Jeżeli zachowanie ma charakter szczególnie agresywny, sprawca posiada niebezpieczny przedmiot, nie podporządkowuje się poleceniom albo nadal zagraża innym osobom, należy powiadomić dyrektora i Policję pod numerem 112.
- Ucznia doznającego przemocy nie pozostawia się sam na sam z osobą podejrzewaną o jej stosowanie.
Ustalenie okoliczności zdarzenia
- Dyrektor, pedagog, psycholog lub wychowawca przeprowadza oddzielne rozmowy z:
- uczniem doznającym przemocy;
- uczniem lub uczniami podejrzewanymi o jej stosowanie;
- świadkami zdarzenia;
- w razie potrzeby innymi osobami posiadającymi informacje o sytuacji.
- Rozmowy prowadzi się bez udziału innych uczniów, z poszanowaniem godności wszystkich osób i bez przesądzania odpowiedzialności przed ustaleniem okoliczności.
- Nie należy organizować wspólnej rozmowy pojednawczej ani mediacji, jeżeli między uczniami występuje przewaga sił, zależność, zastraszenie lub długotrwałe nękanie. Mediacja może być zastosowana wyłącznie dobrowolnie, po zapewnieniu bezpieczeństwa i stwierdzeniu, że nie narazi ucznia doznającego przemocy na dalszą krzywdę.
- Należy ustalić w szczególności:
- rodzaj, częstotliwość i czas trwania zachowań;
- miejsca i okoliczności zdarzeń;
- osoby uczestniczące i świadków;
- skutki fizyczne i psychiczne dla ucznia;
- ryzyko ponownego wystąpienia przemocy;
- wcześniejsze zgłoszenia lub interwencje;
- występowanie przemocy w Internecie;
- potrzeby ucznia i oczekiwane przez niego formy pomocy.
- Przy ustalaniu okoliczności nie wolno zmuszać ucznia do wielokrotnego, szczegółowego opowiadania o zdarzeniu.
Powiadomienie rodziców
- stwierdzonym lub podejrzewanym nękaniu szkoła niezwłocznie informuje rodziców lub opiekunów prawnych ucznia doznającego przemocy.
- Rodziców lub opiekunów prawnych ucznia podejrzewanego o stosowanie przemocy zawiadamia się oddzielnie, przedstawiając ustalone fakty, działania szkoły i oczekiwania dotyczące współpracy.
- W obecności rodziców obu stron nie przeprowadza się konfrontacji, jeżeli mogłaby ona prowadzić do eskalacji konfliktu, obwiniania ucznia albo ujawnienia informacji naruszających jego prywatność.
- Jeżeli zachodzi podejrzenie, że powiadomienie rodzica może zagrozić bezpieczeństwu ucznia, dalsze działania ustala dyrektor zgodnie ze standardami ochrony małoletnich, w razie potrzeby we współpracy z Policją, sądem rodzinnym lub ośrodkiem pomocy społecznej.
Pomoc uczniowi doznającemu przemocy
- Pedagog, psycholog i wychowawca, we współpracy z uczniem oraz jego rodzicami, ustalają plan pomocy i bezpieczeństwa.
- Plan może obejmować w szczególności:
- wskazanie zaufanej osoby dorosłej, do której uczeń może się zgłosić;
- zapewnienie bezpiecznego sposobu przemieszczania się po szkole i korzystania z przerw;
- zwiększenie nadzoru w miejscach, w których dochodziło do przemocy;
- zmianę organizacji zajęć lub innych sytuacji szkolnych, jeżeli jest to niezbędne;
- wsparcie psychologiczno-pedagogiczne;
- pomoc w odbudowaniu relacji rówieśniczych i poczucia bezpieczeństwa;
- dostosowanie wymagań i obciążeń szkolnych, jeżeli stan psychofizyczny ucznia tego wymaga;
- wskazanie możliwości uzyskania pomocy specjalistycznej poza szkołą;
- ustalenie sposobu i częstotliwości monitorowania sytuacji.
- Podejmowane działania nie mogą prowadzić do karania, izolowania ani ograniczania udziału w życiu szkoły ucznia doznającego przemocy, chyba że rozwiązanie takie służy jego bezpieczeństwu, zostało z nim oraz jego rodzicami uzgodnione i nie ma charakteru represyjnego.
- Jeżeli u ucznia występują oznaki poważnego kryzysu psychicznego, autoagresji albo zagrożenia samobójczego, należy zastosować procedurę dotyczącą zagrożenia życia lub zdrowia ucznia w związku z kryzysem psychicznym.
Działania wobec ucznia stosującego przemoc
- Z uczniem przeprowadza się rozmowę, podczas której:
- przedstawia się ustalone fakty;
- jasno określa się, które zachowania są niedopuszczalne;
- wyjaśnia się ich skutki dla osoby pokrzywdzonej i społeczności szkolnej;
- zobowiązuje się ucznia do natychmiastowego zaprzestania przemocy;
- ustala się przyczyny zachowania oraz zakres potrzebnej pomocy;
- informuje się o dalszych działaniach i konsekwencjach przewidzianych w statucie szkoły.
- Wobec ucznia stosuje się działania wychowawcze, naprawcze i – jeżeli jest to zasadne konsekwencje statutowe, odpowiednie do wieku, stopnia rozwoju, okoliczności oraz wagi zachowania.
- Działania mogą obejmować:
- indywidualną pracę z pedagogiem lub psychologiem;
- kontrakt określający oczekiwane zachowania i konsekwencje jego naruszenia;
- zwiększony nadzór pracowników szkoły;
- zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalne i społeczne;
- działania naprawcze, o ile nie naruszają bezpieczeństwa i godności ucznia
- pokrzywdzonego;
- skierowanie rodziców do specjalistycznej placówki;
- zastosowanie środków przewidzianych w statucie szkoły.
- Przeprosiny, rozmowa wspólna lub inne działania naprawcze mogą odbyć się wyłącznie wtedy, gdy uczeń doznający przemocy wyrazi na to zgodę i nie spowoduje to jego ponownego skrzywdzenia.
- Udzielenie pomocy uczniowi stosującemu przemoc nie wyłącza jego odpowiedzialności ani obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa innym uczniom.
Działania wobec świadków i klasy
- Ze świadkami zdarzenia przeprowadza się rozmowy wyjaśniające i wspierające, bez publicznego wskazywania sprawcy lub osoby pokrzywdzonej.
- Świadkom należy przypomnieć, że zgłoszenie przemocy jest działaniem służącym ochronie drugiej osoby, a nie donosicielstwem.
- Należy przeciwdziałać odwetowi, wykluczaniu i nękaniu ucznia, który zgłosił przemoc albo udzielił informacji.
- Jeżeli sytuacja wpływa na funkcjonowanie klasy, pedagog, psycholog lub wychowawca prowadzi działania dotyczące bezpieczeństwa, empatii, granic, odpowiedzialności świadków i sposobów uzyskiwania pomocy. Nie ujawnia przy tym informacji objętych ochroną prywatności.
Zawiadomienie odpowiednich instytucji
- Dyrektor zawiadamia Policję lub prokuraturę, jeżeli zachodzi podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, w szczególności spowodowania obrażeń, kierowania gróźb, uporczywego nękania, zmuszania, wymuszenia, kradzieży, rozpowszechniania intymnych materiałów albo innego poważnego naruszenia prawa.
- W przypadku ucznia, który nie ukończył 13. roku życia, a jego zachowanie wskazuje na demoralizację lub wymaga zastosowania środków przewidzianych prawem, dyrektor może zawiadomić sąd rodzinny lub Policję.
- Dyrektor zawiadamia sąd rodzinny również wtedy, gdy pomimo podjętych działań przemoc powtarza się, rodzice nie podejmują współpracy, nie realizują zaleceń służących bezpieczeństwu dziecka albo sytuacja wskazuje na zagrożenie jego dobra.
- W przypadku podejrzenia przemocy domowej wobec ucznia podejmuje się działania zgodnie ze standardami ochrony małoletnich i, jeżeli zachodzą przesłanki, wszczyna procedurę „Niebieskie Karty”.
Monitorowanie sytuacji
Wychowawca, pedagog lub psycholog regularnie sprawdza sytuację ucznia doznającego przemocy oraz skuteczność zastosowanych działań.
- Pierwszej oceny sytuacji dokonuje się nie później niż w ciągu 7 dni od interwencji, a kolejnych – w terminach wynikających z planu pomocy i poziomu zagrożenia.
- Monitorowanie obejmuje rozmowy z uczniem, obserwację jego funkcjonowania oraz, w razie potrzeby, kontakt z rodzicami, nauczycielami i specjalistami.
- Działania prowadzi się do czasu uzyskania uzasadnionego przekonania, że przemoc ustała, uczeń jest bezpieczny, a ryzyko odwetu zostało ograniczone.
- Jeżeli przemoc nie ustaje albo działania są nieskuteczne, dyrektor rozszerza zakres interwencji, zasięga pomocy specjalistów zewnętrznych oraz rozważa zawiadomienie właściwych instytucji.
POSTANOWIENIA KOŃCOWE
- Wszystkie osoby przebywające na terenie szkoły są zobowiązane do przestrzegania zasad bezpieczeństwa oraz wykonywania poleceń osób kierujących działaniami w sytuacji zagrożenia.
- Procedury należy stosować z uwzględnieniem rodzaju i skali zagrożenia oraz aktualnych poleceń służb ratunkowych.
- W sytuacjach nieprzewidzianych w niniejszym dokumencie należy kierować się przede wszystkim zasadą ochrony życia i zdrowia oraz niezwłocznie powiadomić dyrektora i właściwe służby.
- W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy dzwonić pod numer 112.
- Procedury powinny być okresowo przeglądane i aktualizowane, szczególnie w przypadku zmiany przepisów, organizacji pracy szkoły lub zasad współpracy ze służbami.
- Pracownicy szkoły powinni znać procedury dotyczące zagrożeń występujących w ich miejscu pracy oraz uczestniczyć w szkoleniach i ćwiczeniach dotyczących bezpieczeństwa.